آی ِاس بی ِان که گاهی اوقات نیز با لفظ ایزبن خوانده می شود.شناسه ای است منحصر به فرد که به همهء کتاب ها وبه منظور استفادهء تجاری(تسهیل در سفارش دادن و یافتن کتاب شناسايي، سفارش، فروش، انبارگرداني، توزيع و اطلاعرساني ) به آن ها داده می شود و در پارسی آن را شابک می نامیم.شابک (آی ِاس بی ِان) نخست به سال 1966 در انگلیس توسط کتابفروشی ها و لوازم تحریر فروشی های WH SMITH ابداع شد و در ابتدا آن را که یک عدد 9 رقمی بود SBN یا شماره گزاری استانداردِ کتاب نامیدند .در سال 1970 آن را به عنوان استاندارد بین المللی (ISO(22108 پذیرفتند.شابک از یک ژانویهء سال 2007 میلادی به منظور افزایش ظرفیت سیزده (13) رقمی شده است.هر ویراست هر کتابی شابک مخصوص به خود را دارد.شابک های پیش از سال2007 ده(10) رقمی و شامل چهار بخش و شابک های پس از آن سیزده (13) رقمی و شامل پنج بخش می باشند:
1-در صورت 13 رقمی بودن دارای یک پیشوند GS1 می باشد که یکی از دو عدد 978 یا 979 می باشد2-کد کشور تولید(کشور مبداء)3-انتشارات4-شمارهء آیتم و5-چکسام مجموعه ی مقابله ای) یا چک دیجیت(رقم کنترل،رقم مقابله ای)
بخش های مختلف می توانند طول های متفاوت نیز داشته باشند و معمولا" توسط خط تیره و یا فاصله از یکدیگر مجزا می شوند
کد کشور برای ایران 964 می باشد برای کشور های انگلیسی زبان چه امریکا و انگلیس 0 یا 1 می باشد برای کشور های آلمانی زبان 3 می باشد برای کشور های ژاپنی زبان 4 می باشد برای کشور های روسی زبان 5 می باشد(SBN اولیه بخش کشور را کم داشت ،اما اضافه کردن 0 پیش از یک SBN نه(9) رقمی منجر به تولید یک ISBN(شابک) معتبر می گردد.کد کشور می تواند تا 5 رقم باشد برای مثال کد کشور بوتان 99936 می باشد.کد انتشارات را آژانس ملی ISBN(شابک) تعیین می کند وشمارهء آیتم توسط انتشاراتی انتخاب می گردد می گردد.نحوهء تخصیص کد انتشارات طوری است که ممکن است یک انتشارات بیش از یک کد داشته باشد.
بنا به اعلامات مقامات رسمی آژانس بین المللی ISBN (شابک) رقم مقابله ای(رقم کنترل) شابک های 13 رقمی به این صورت حساب می گردد که ابتدا هر یک از 12 رقم اول ISBN (شابک) را به صورت یکی در میان در 1 و 3 ضرب می کنیم، سپس مجموع حاصلظرب ها را تقسیم بر 10 کرده و باقیمانده ی آن را از 10 کم می کنیم(برای تفهیم بهتر موضوع به مثال زیر توجه کنید):
برای نمونه رقم مقابله ای شابک 978-964-8892-994-4 که شابک کتاب گلبرگهای عشق می باشد اینگونه محاسبه می گردد:
9*1 + 7*3 + 8*1+ 9*3 + 6*1 + 4*3 + 8*1 + 8*3 + 9*1 + 2*3 + 9*1 + 9*3 مساوی است با 166 که با تقسیم بر ۱۰ می شود 16.6 و در نهایت 10 منهای 6 مساوی است با 4 که همین طور که ملاحظه می فرمایید رقم آخر(همان رقم مقابله ای) این شابک می باشد.
اینجا یک نکته وجود دارد و آن اینست که اگر باقیمانده صفر(0) بشود ده(10) منهای صفر هم صفر می شود که اما ما برای صفر رقم مقابله ای را 10 می گیریم.
در آخر بد نیست بدانید امروزه آثار الکترونیک نیز می توانند شابک داشته باشند.ضمنا" ايران در سال ۱۳۷۲ رسماً به عضويت نظام بین المللی شابک درآمد و موسسه خانه کتاب نمايندگي اين نظام را بر عهده گرفت.
http://www.isbn-international.org/ آژانس بین المللی شابک که دارای مبدل شابک قدیمی به جدید نیز می باشد.